Liên kết website
Thống kê truy cập
Đang trực tuyến : 652
Tổng truy cập : 57,998

Thảo luận

Hoàn thiện cơ chế, chính sách – yếu tố quan trọng để phát triển nhân lực khoa học và công nghệ (09/10/2015)

Lê Thị Tố Uyên

Phó giám đốc Sở KH&CN

Phát triển nhân lực khoa học và công nghệ (KH&CN) đã được Đảng ta quan tâm ngay từ những năm đầu tiên Việt Nam giành độc lập. Tư tưởng, quan điểm về phát triển nhân lực KH&CN của Đảng tiếp tục được phát huy, phát triển, khẳng định trong nhiều Nghị quyết, văn kiện Đại hội các giai đoạn lịch sử tiếp theo và một lần nữa được khẳng định rõ hơn, sâu sắc hơn trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ 6 Ban chấp hành Trung ương khóa XI về phát triển KH&CN phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế: Đầu tư cho nhân lực KH&CN là đầu tư cho phát triển bền vững, trực tiếp nâng tầm trí tuệ và sức mạnh của dân tộc. Đảng và Nhà nước có chính sách phát triển, phát huy và trọng dụng đội ngũ cán bộ KH&CN..

Trong nhiều năm qua, cụ thể hóa chủ trương của Đảng, một số chính sách, cơ chế phù hợp, khả thi đã được Trung ương và Thành phố xây dựng, ban hành, thực hiện, có vai trò quan trọng trong việc tạo lập môi trường cho phát triển nhân lực KH&CN, phát huy năng lực sáng tạo, nâng cao chất lượng hoạt động của cán bộ KH&CN, sử dụng có hiệu quả đóng góp của đội ngũ cán bộ KH&CN phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đời sống dân sinh, an ninh, quốc phòng của đất nước nói chung, thành phố nói riêng.

Tại Hải Phòng, số lượng cán bộ KH&CN thụ hưởng các cơ chế, chính sách ưu đãi ngày càng tăng, đặc biệt trong những năm gần đây: Cán bộ KH&CN trình độ cao, sinh viên tốt nghiệp đại học chính quy loại xuất sắc, sinh viên đạt giải thưởng sinh viên nghiên cứu khoa học... được ưu tiên tuyển dụng vào trường đại học, cao đẳng; Các cán bộ KH&CN có học hàm, học vị cao được các trường đại học quan tâm mời về làm việc, giảng dạy, nghiên cứu khoa học; Hàng ngàn lượt cán bộ KH&CN của các tổ chức KH&CN, trường đại học, cao đẳng được tham gia đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ mọi mặt, nhất là đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn, ở trong và ngoài nước, nhiều nhà khoa học được tôn vinh, khen thưởng,... Kết quả thực hiện cơ chế, chính sách góp phần quan trọng tăng nhanh về số lượng, chất lượng đội ngũ cán bộ KH&CN của thành phố. Số lượng cán bộ KH&CN trong các tổ chức KH&CN, các trường đại học cao đẳng trên địa bàn thành phố đạt 4436 người (so với 3300 người năm 2008). Trong đó có 234 tiến sĩ khoa học, tiến sĩ (131 người năm 2008, tăng 78,6%); 1515 thạc sĩ (833 người năm 2008, tăng 81,9%); 67 giáo sư, phó giáo sư (so với 25 người năm 2008).

Tuy nhiên, bên cạnh những mặt được, mặt tích cực, đặc biệt từ sau khi Luật KH&CN 2013 có hiệu lực, một số chính sách, cơ chế được ban hành, tạo khung pháp lý để phát triển nhân lực KH&CN... thì hệ thống chính sách và những cơ chế, cách thức thực hiện còn những hạn chế: Thiếu (hệ thống chính sách phát triển nhân lực KH&CN chưa đầy đủ; nhiều chủ trương chậm được cụ thể hóa thành cơ chế, chính sách, nhiều cơ chế, chính sách liên quan đến thu hút, trọng dụng, đãi ngộ, tôn vinh chưa được quan tâm xây dựng và triển khai; chính sách phục vụ xây dựng đội ngũ chuyên gia giỏi, cán bộ KH&CN đầu đàn chưa được quan tâm; chưa có cơ chế, chính sách đột phá được thực hiện một cách có hiệu quả...). Một số cơ chế, chính sách mới được ban hành chưa đồng bộ (chưa có hướng dẫn cụ thể để thực hiện; hoặc chưa đồng bộ giữa các Bộ, ngành; các cơ chế, chính sách chưa thể hiện  sự gắn kết chặt chẽtrong các khâu của quy trình quản lý cán bộ dẫn tới lãng phí nguồn lực...), chưa nhất quán (từ Trung ương đến địa phương); Cơ chế phối hợp để thực hiện chính sách còn lỏng lẻo. Các điều kiện, nguồn lực chưa được đảm bảo để các chính sách được ban hành được triển khai hiệu quả trong thực tế...  Vì vậy, việc triển khai các cơ chế, chính sách phát triển nhân lực đạt hiệu quả chưa cao, một số hạn chế của đội ngũ cán bộ KH&CN của thành phố chậm được khắc phục, nhất là cơ cấu đội ngũ theo chuyên môn, ngành nghề vẫn mất cân đối, không theo kịp sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế của thành phố; chất lượng còn bất cập so với yêu cầu nhiệm vụ; trên nhiều lĩnh vực ngày càng thiếu chuyên gia, cán bộ KH&CN đầu ngành...

 

Việc đầu tư cho nhân lực KH&CN còn chưa được quan tâm đúng mức

Để xây dựng, phát triển đội ngũ cán bộ KH&CN thành phố đạt được các chỉ tiêu đề ra, nhân lực KH&CN - một thành tố quan trọng của nhân lực chất lượng cao, cùng với KH&CN thực sự là khâu đột phá phát triển kinh tế - xã hội thành phố, thì việc điều chỉnh, bổ sung, từng bước hoàn thiện để có được hệ thống chính sách đầy đủ, khả thi, phù hợp, đảm bảo nhất quán, đồng bộ trong triển khai thực hiện, thực sự phát huy tác dụng là một việc hết sức cần thiết.

Năm 2014 Bộ Chính trị đã có Kết luận 86-KL/TW về chính sách thu hút, tạo nguồn cán bộ từ sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, cán bộ khoa học trẻ (Kết luận không chỉ nêu quan điểm, mục tiêu, nguyên tắc thu hút sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, cán bộ khoa học trẻ trong thời gian tới, mà còn đề cập về một số nhiệm vụ, chính sách cơ bản để phát hiện ngay từ cơ sở đào tạo và thực tiễn công tác; Chính sách tuyển dụng trực tiếp không qua thi tuyển; Chính sách đào tạo, bồi dưỡng sau tuyển dụng, Chính sách sử dụng...); đồng thời một số chính sách về phát triển nhân lực KH&CN được ban hành: Nghị định 40/2014/NĐ-CP của Chính phủ quy định việc sử dụng, trọng dụng cá nhân hoạt động KH&CN; Nghị định số 87/2014/NĐ-CP của Chính phủ Quy định về thu hút cá nhân hoạt động KH&CN là người Việt nam ở nước ngoài và các chuyên gia nước ngoài tham gia hoạt động KH&CN tại Việt nam; Nghị định số 78/2014/NĐ-CP về Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước và các Giải thưởng khác về KH&CN; Thông tư liên tịch 24/2014/TTLT-BKHCN-BNV của Bộ KH&CN, Bộ Nội vụ về việc quy định mã số và tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp viên chức chuyên ngành KH&CN... Đây là những chủ trương, những căn cứ pháp rất quan trọng cho phát triển nhân lực KH&CN trong cả nước cũng như tại các địa phương

Thành phố Hải Phòng, cùng với việc nghiêm túc, tích cực thực hiện các chính sách của Trung ương, năm 2015, Sở KH&CN - cơ quan quan có chức năng tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân thành phố quản lý nhà nước về hoạt động KH&CN, trong đó có phát triển tiềm lực KH&CN sẽ tập trung tham mưu cho Thành phố xây dựng và ban hành chính sách phát triển nhân lực KH&CN, bao gồm cả những cơ chế, chính sách hỗ trợ, đó là: Chính sách đào tạo, bồi dưỡng; sử dụng, trọng dụng, đãi ngộ; tôn vinh đội ngũ cán bộ KH&CN của thành phố; Chính sách  thu hút các chuyên gia KH&CN của trung ương, các tỉnh, thành phố trong nước; Chính sách đãi ngộ đặc biệt đối với các chuyên gia giỏi, cán bộ KH&CN đầu đàn, cán bộ KH&CN có nhiều cống hiến, đóng góp quan trọng đối với thành phố; Kiện toàn công tác khen thưởng, giải thưởng, biểu dương, tôn vinh trong hoạt động KH&CN. Đồng thời Sở KH&CN cũng sẽ tham mưu cho thành phố cơ chế phối hợp để thống nhất quản lý, phát triển nhân lực KH&CN cùng với các nguồn lực, điều kiện cần thiết để thực hiện các chính sách, nâng cao hơn nữa hiệu quả các nguồn lực đầu tư để phát triển nhân lực KH&CN.

Hy vọng rằng, hệ thống chính sách liên quan đến nhân lực KH&CN nhanh chóng được hoàn thiện, góp phần quan trọng phát triển đội ngũ cán bộ KH&CN của thành phố cả về số lượng và chất lượng, để đến năm 2020 Thành phố Hải Phòng có một đội ngũ trí thức KH&CN lớn mạnh, cơ cấu phù hợp với quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao sức cạnh tranh của thành phố, có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển thành phố trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chủ động hội nhập quốc tế./.