Liên kết website
Thống kê truy cập
Đang trực tuyến : 245
Tổng truy cập : 57,998

Thảo luận

Khoa học và công nghệ góp phần tăng trưởng công nghiệp theo chiều sâu (09/10/2015)

Phạm Văn Phương

Giám đốc Sở Công thương Hải Phòng

Những năm qua, Đảng và Nhà nước luôn quan tâm ưu tiên đầu tư tăng cường tiềm lực và hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về khoa học và công nghệ như: Luật Khoa học và Công nghệ, Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Chuyển giao công nghệ, Luật Công nghệ cao… Đặc biệt, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã xác định khoa học công nghệ là động lực phát triển nhanh và bền vững nền kinh tế, là quốc sách hàng đầu quan trọng đóng góp tăng trưởng kinh tế và phát triển công nghiệp theo chiều sâu.

Chương trình hỗ trợ khoa học và công nghệ phục vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn Hải Phòng (24/3/2004)

Nhận thức sâu sắc được vai trò và tầm quan trọng của khoa học công nghệ trong quá trình tái cơ cấu nền kinh tế, thành phố Hải Phòng đã chủ động gắn hoạt động của khoa học công nghệ với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa phục vụ phát triển kinh tế và phát triển công nghiệp theo chiều sâu trong suốt những năm qua. Quyết tâm này được thể hiện tại Nghị quyết số 08-NQ/TU ngày 16 tháng 5 năm 2013 của Hội nghị lần thứ 10 Ban chấp hành Đảng bộ thành phố khóa XIV về “phát triển khoa học và công nghệ phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế thành phố Hải Phòng đến năm 2020, tầm nhìn 2030” khẳng định vai trò của khoa học và công nghệ là một trong những khâu đột phá để phát triển nhanh và bền vững kinh tế thành phố.

 Sản xuất công nghiệp của thành phố Hải Phòng trong giai đoạn 2006 đến 2010 đã có bước phát triển với tốc độ tăng GDP bình quân đạt 10,56% là khá cao, tuy nhiên đóng góp của TFP vào sự tăng trưởng này còn thấp, bình quân đạt 21,26%. Bên cạnh đó, công nghiệp Hải Phòng còn bộc lộ những điểm hạn chế như: chất lượng tăng trưởng thấp chủ yếu tăng trưởng theo chiều rộng; trình độ công nghệ đang sử dụng thấp hơn so với các nước trong khu vực; hiệu quả sử dụng vốn đầu tư chưa cao; lực lượng lao động đông về số lượng nhưng trình độ tay nghề còn hạn chế; cơ cấu ngành công nghiệp chưa thật sự hợp lý, phát triển chưa ổn định và tiềm ẩn những vấn đề về môi trường. Những hạn chế này trở thành một trong những rào cản cho quá trình phát triển công nghiệp thành phố.

Trước thực tế đó, việc ứng dụng khoa học và công nghệ để khắc phục những hạn chế và thúc đẩy phát triển công nghiệp theo chiều sâu hướng đến mục tiêu phát triển kinh tế xanh, công nghiệp xanh đảm bảo sự phát triển bền vững của kinh tế thành phố là vô cùng cần thiết. Thời gian gần đây, các doanh nghiệp công nghiệp bước đầu đã chú ý phát triển một số ngành công nghiệp sạch, tăng cường đầu tư đổi mới thiết bị và công nghệ tiên tiến, nâng dần tỷ trọng những ngành có hàm lượng công nghệ cao, đồng thời coi trọng các ngành công nghiệp truyền thống, duy trì các ngành công nghiệp sử dụng nhiều lao động và từng bước tích cực triển khai ứng dụng khoa học và công nghệ vào trong sản xuất công nghiệp... Điều này đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng công nghiệp theo chiều sâu, góp phần quan trọng cho tăng trưởng kinh tế gắn với giải quyết việc làm, ổn định an sinh xã hội trên địa bàn thành phố. Ngành Công Thương đã đạt giá trị sản xuất công nghiệp đứng thứ bảy trong tổng số 63 các tỉnh, thành; đứng thứ ba ở khu vực phía Bắc, khẳng định vị thế Hải Phòng là một trong những trung tâm công nghiệp lớn nhất của cả nước.

Trong những năm tới, ngành Công Thương phấn đấu mục tiêu phát triển công nghiệp đến năm 2020: tỷ trọng công nghiệp - xây dựng trong GDP thành phố chiếm 36%, trong đó GDP công nghiệp chiếm 30-31%. Chỉ số phát triển sản xuất công nghiệp (IIP) đạt 13,5-14,5%/năm giai đoạn 2011 - 2015 và tăng bình quân đạt 14 -15%%/năm giai đoạn 2016 - 2020 và trong đó: tỷ lệ giá trị sản phẩm công nghệ cao và sản phẩm ứng dụng công nghệ cao đạt 30% trong tổng giá trị sản xuất công nghiệp, 45% tổng GDP của thành phố vào năm 2015, đạt trên 40% tổng giá trị sản xuất công nghiệp vào năm 2020.

Để hoàn thành những mục tiêu trên, ngành Công Thương chủ trương triển khai thực hiện ứng dụng khoa học và công nghệ, nâng cao chất lượng tăng trưởng công nghiệp theo chiều sâu gắn với phát triển kinh tế xanh đảm bảo sự phát triển bền vững của thành phố Hải Phòng bằng những giải pháp sau:

Một là, thay đổi tư duy về mô hình tăng trưởng công nghiệp, áp dụng khoa học công nghệ vào trong công tác quy hoạch, kế hoạch phát triển công nghiệp. Như vậy, cần phải xác định việc nghiên cứu và ứng dụng công nghệ phục vụ cho mục tiêu tăng trưởng công nghiệp theo chiều sâu gồm: ưu tiên phát triển công nghiệp cơ khí, điện điện tử, chế biến nông, thủy sản, thực phẩm, dệt may, giày dép; đẩy mạnh xây dựng, phát triển công nghiệp hỗ trợ; phát triển các sản phẩm công nghiệp sử dụng công nghệ cao, tiết kiệm năng lượng, thân thiện môi trường, có khả năng tạo ra giá trị kinh tế cao, có sức cạnh tranh, đóng góp lớn cho GDP của thành phố; tăng nhanh hàm lượng khoa học, công nghệ trong sản phẩm công nghiệp và gắn liền ngay từ khâu định hướng và quyết định đầu tư phát triển các dự án sản xuất công nghiệp.

Hai là, hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy hoạt động khoa học công nghệ trong công nghiệp theo hướng coi trọng chất lượng. Theo đó, về dài hạn cần từ bỏ quan điểm phải đạt được tốc độ tăng trưởng nhanh theo chiều rộng dựa trên tăng trưởng vốn đầu tư, khai thác tài nguyên thiên nhiên và sức lao động chuyển dần sang mô hình tăng trưởng dựa vào tri thức và công nghệ trong suốt quá trình phục hồi kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng hướng đến mục tiêu phát triển kinh tế xanh, công nghiệp xanh đảm bảo sự phát triển bền vững của kinh tế thành phố.

Ba là, thực hiện đồng bộ các giải pháp về khoa học và công nghệ trong quá trình phát triển công nghiệp theo hướng nâng cao năng suất lao động và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư. Trong đó cần đầu tư có trọng tâm để tạo ra sự bứt phá của một số ngành công nghiệp sử dụng công nghệ cao có tác động tích cực đến sức cạnh tranh, hiệu quả của nền kinh tế, đầu tư nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và coi đây là những yếu tố chính quyết định tốc độ, chất lượng tăng trưởng công nghiệp.

Bốn là, ứng dụng khoa học và công nghệ trong suốt quá trình hoàn thiện thể chế, chính sách thúc đẩy phát triển công nghiệp theo chiều sâu và từng bước điều chỉnh quy hoạch một số ngành công nghiệp còn bất hợp lý gắn liền với việc kiên quyết thực hiện bảo vệ môi trường. Chính vì vậy, ngành Công Thương quyết tâm triển khai công tác khoa học và công nghệ trong việc thực hiện: Quyết định về danh mục các dự án công nghiệp khuyến khích đầu tư, đầu tư có điều kiện và không chấp thuận đầu tư trên địa bàn thành phố; Quyết định Chương trình hành động của Uỷ ban nhân dân thành phố thực hiện Chiến lược sản xuất sạch hơn trong công nghiệp trên địa bàn Hải Phòng đến năm 2020; Quyết định về Kế hoạch triển khai thực hiện Quyết định số 432/QĐ-TTg ngày 12/4/2012 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển bền vững Việt Nam giai đoạn 2011-2020; Quyết định về Kế hoạch hành động ứng phó với biến đổi khí hậu và nước biển dâng thành phố Hải Phòng đến năm 2025; Quyết định về Chương trình nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế thành phố Hải Phòng, lĩnh vực Công nghiệp và Quyết định về phê duyệt quy hoạch phát triển công nghiệp Hải Phòng giai đoạn 2011-2020, tầm nhìn đến năm 2025.