Liên kết website
Thống kê truy cập
Đang trực tuyến : 607
Tổng truy cập : 57,998

Thảo luận

Khoa học và công nghệ thành phố Hải Phòng hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới và nâng cao trình độ công nghệ (23/02/2016)

                                                                Bùi Xuân Tuấn

Phó Giám đốc Sở Khoa học và công nghệ

Hiện nay, nền kinh tế thế giới đang trong giai đoạn toàn cầu hoá và cạnh tranh ngày càng gay gắt, khoa học và công nghệ (KH&CN) đóng vai trò hết sức quan trọng và trở thành công cụ chiến lược để phát triển kinh tế - xã hội một cách nhanh chóng, hiệu quả và bền vững. Công nghệ trở thành “chìa khoá” của sự phát triển và thịnh vượng. Đổi mới công nghệ là nhu cầu và đòi hỏi tất yếu cho mỗi quốc gia, mỗi địa phương và từng doanh nghiệp (DN).

Hải Phòngđịa phươngcó xuất phát điểm là thành phố công nghiệp với trình độ công nghệcông nghệ cao hơn mặt bằng chung của cả nước; các DN những năm gần đây được tổ chức sắp xếp lại và cố gắng, nỗ lực tập trung đầu tư ứng dụng các thành tựu của KH&CN vào sản xuất. Việc đổi mới máy móc, thiết bị kỹ thuật công nghệ phù hợp, đã tạo được bước tiến mới, nâng cao trình độ công nghệ của các DN công nghiệp, tạo ra năng suất lao động cao, chất lượng sản phẩm, hàng hóa và hiệu quả sản xuất kinh doanh, là cơ sở để mở rộng thị trường hàng hóa trong nước và ngoài nước.

Hội nghị đánh giá xây dựng lộ trình đổi mới công nghệ cho Công ty Cổ phần Ắc quy Tia sáng.

Tuy nhiên, các DN Hải Phòng phần nhiều còn rất lúng túng trong việc: lựa chọn lĩnh vực đầu tư, nghiên cứu, cải tiến và áp dụng các tiến bộ KH&CN, tìm kiếm đối tác, mở rộng thị trường,... Quá trình đổi mới công nghệ tại các DN của thành phố còn chưa thật sự sâu và rộng, mới chỉ tập trung tại các DN lớn có tiềm lực kinh tế, trong khi 90% DN của Hải Phòng là DN vừa và nhỏ. Chính vì vậy, nền sản xuất của Hải Phòng chưa theo kịp sự phát triển mạnh và bền vững, đặc biệt trong xu thế phát triển mạnh mẽ của KH&CN, công nghệ cao. Bên cạnh đó, tốc độ đổi mới thiết bị của Hải Phòng trong giai đoạn 2006-2015 có xu hướng chững lại. Khó khăn lớn nhất hiện nay đối với các DN Hải Phòng trong quá trình đổi mới công nghệ, đó là thiếu vốn, chất lượng nguồn nhân lực không đảm bảo tiếp nhận công nghệ. Ngoài ra, còn phải kể tới các khó khăn do thiếu thông tin, khó tìm được công nghệ thích hợp và thiếu các chính sách hỗ trợ cần thiết. Đặc biệt, nguồn kinh phí dành cho nghiên cứu phát triển công nghệ còn quá khiêm tốn, chưa đáp ứng các yêu cầu phục vụ cho đổi mới công nghệ của thành phố. Cho đến nay, số DN dừng hoạt động và sản xuất kinh doanh thua lỗ vẫn còn lớn, ảnh hưởng lớn đến tăng trưởng kinh tế của thành phố.

Trong bối cảnh đó, Hải Phòng đang hết sức chú trọng tới phát triển KH&CN, coi đây là nhân tố quan trọng, động lực, quyết định sự phát triển của thành phố. Trong Chiến lược phát triển KH&CN đến năm 2020, định hướng đến năm 2030, thành phố đã đề ra những quan điểm và mục tiêu chiến lược để đẩy mạnh nghiên cứu phát triển và ứng dụng công nghệ phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế của thành phố. Theo đó, KH&CN Hải Phòng được tiếp tục phát triển với: “Cơ cấu kết hợp nhiều trình độ, nhiều tầng, lấy ứng dụng là chính, bảo đảm hiệu quả và vững chắc. Ưu tiên phát triển một số lĩnh vực công nghệ tiên tiến, công nghệ cao làm đòn bẩy cho công nghiệp hoá, hiện đại hoá các ngành, lĩnh vực trọng điểm; lựa chọn công nghệ thích hợp, công nghệ thân thiện môi trường”. Đồng thời, ban hành nhiều chương trình KH&CN trọng điểm nhằm thực hiện mục tiêu trên. Chương trình Đổi mới công nghệ thành phố Hải Phòng đến năm 2020 là một trong số đó. Nhiều năm qua, thành phố đã triển khai thực hiện hàng loạt hoạt động nhằm thực hiện có hiệu quả Chương trình này. Đặc biệt, trong năm 2015, đã hỗ trợ các DN đổi mới, nâng cao trình độ công nghệ với nhiều hoạt động thiết thực.

Một là, tổ chức tuyên truyền phổ biến sâu rộng nâng cao nhận thức về đổi mới, nâng cao trình độ công nghệ, chuyển giao công nghệ, công nghệ cao, tỷ trọng sản phẩm công nghệ cao và ứng dụng công nghệ cao trong giá trị sản xuất công nghiệp: Tuyên truyền thông qua các chuyên mục Khoa học công nghệ và đời sống phát sóng trên Truyền hình Hải Phòng (3 phóng sự); trên Chuyên trang khoa học công nghệ, báo Hải Phòng (8 tin bài); Tuyên truyền trên Bản tin KH&CN (3 số bản tin KH&CN), qua Website (Cổng thông tin KH&CN thành phố Hải Phòng và Cổng thông tin điện tử Sở KH&CN Hải Phòng: 18 tin, bài). Qua đó, các DN đã có bước chuyển biến cơ bản trong tư duy và đã xác định được Đổi mới công nghệ là điều kiện sống còn trong cạnh tranh, đổi mới công nghệ trước hết phải xuất phát từ DN, do DN, vì DN mà chủ động thực hiện. Nhà nước hỗ trợ trong việc tạo hành lang pháp lý, các chính sách ưu đãi về vốn, thuế, thông tin, tư vấn kỹ thuật; và phát huy vai trò của các hội nghề nghiệp, các nghiệp đoàn.

Hai là,  tổ chức 09 cuộc hội thảo với chủ đề về các lĩnh vực công nghệ tiên tiến, có tính áp dụng thực tiễn cao đối với thành phố Hải Phòng như: Ứng dụng công nghệ tự động hóa trong công nghiệp tàu thủy, Ứng dụng các giải pháp công nghệ /thiết bị trong phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn trên biển, Giải pháp công nghệ sản xuất một số sản phẩm thân thiện môi trường từ chất thải, Ứng dụng công nghệ tiên tiến trong thiết kế, gia công cơ khí, Ứng dụng công nghệ sinh học trong nuôi trồng thủy sản...Các cuộc hội thảo đã cung cấp cho các doanh nghiệp và cá nhân đến tham gia những thông tin hữu ích về các công nghệ tiên tiến được áp dụng hiện nay và thực trạng, định hướng, giải pháp chung của các cơ quan quản lý nhà nước trong các lĩnh vực đó.

Ba là, tổ chức 08 lớp đào tạo với các nội dung: Chương trình nâng cao về hoạt động đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng và phát triển tài sản trí tuệ trong DN; Tổ chức hoạt động đổi mới công nghệ trong DN và hướng dẫn tham gia Quỹ đổi mới công nghệ quốc gia; Quản trị công nghệ và ứng dụng công nghệ CAD/CAM-CNC trong gia công cơ khí; Chương trình nâng cao về hoạt động đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất chất lượng và phát triển tài sản trí tuệ trong DN. Các lớp bồi dưỡng trên đã thu hút được nhiều đối tượng học viên tới tham dự như cán bộ quản lý nhà nước, cán bộ Viện, trường Đại học, tổ chức hoạt động KHCN và Cán bộ phụ trách KHCN của DN. Sau khóa học, học viên đã được trang bị các kiến thức cơ bản về công nghệ, đổi mới công nghệ và các kiến thức nâng cao để áp dụng vào công việc hàng ngày tại cơ quan, đơn vị.

Bốn là, hoàn thiện việc xây dựng đề án rà soát, hệ thống hóa các cơ chế, chính sách, quy định nhà nước, thể chế hóa các giao dịch trong thị trường khoa học và công nghệ, ưu đãi trong đổi mới công nghệ, từ đó giúp các cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp nắm vững các cơ chế, chính sách ưu đãi của nhà nước để tận dụng các nguồn ưu đãi này. Đề án cũng đề xuất các giải pháp nhằm thúc đầy các hoạt động đổi mới công nghệ theo chiều sâu và gắn với thực tế DN hơn.

Năm là, tổ chức hỗ trợ kết nối cho 04 doanh nghiệp tham gia chương trình đổi mới công nghệ Quốc gia gồm: Công ty Cổ phần Ắc quy Tia Sáng và Công ty và Công ty TNHH sản xuất và thương mại thiết bị khí thải sạch; Công ty xi măng Hải Phòng, Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Việt Pháp.

Sáu là, năm 2015, đã hỗ trợ trực tiếp thêm cho 10DN xây dựng lộ trình đổi mới công nghệ của DN (năm 2014 đã hỗ trợ 05 DN). Thông qua lộ trình đổi mới công nghệ các DN đã đánh giá thực trạng của DN,  nhu cầu của thị trường trong tương lai, xác định những sản phẩm để đáp ứng đòi hỏi của thị trường, đồng thời đưa ra các biện pháp công nghệ để sản xuất ra sản phẩm đó, cung cấp cho DN các nội dung cụ thể cần đổi mới công nghệ trong vòng 5-10 năm tiếp theo. Các DN tham gia đều đánh giá cao việc xây dựng lộ trình đổi mới công nghệ và xem đó như phương hướng, khung kế hoạch hành động của DN trong tương lai.

Bảy là, thành phố tiếp tục hỗ trợ các DN thực hiện các Nhiệm vụ KH&CN ngay sau khi đã hỗ trợ thực hiện xây dựng lộ trình đổi mới công nghệ: Có 4 DNđã được hỗ trợ với 07 nhiệm vụ về KH&CN, tổng số vốn hơn 3.200 triệu đồng.

Ngoài các hỗ trợ trực tiếp trên, chương trình còn phối hợp với các chương trình khác để thực hiện các hỗ trợ một cách đồng bộ tới 7 nội dung cho 1 DN. Cụ thể, với các DN nằm trong danh sách cần được tập trung ưu tiên đổi mới và nâng cao trình độ công nghệ thuộc các lĩnh vực chủ yếu của thành phố có thể đăng ký các chương trình hỗ trợ mang tính toàn diện từ khâu đầu tư dự án đến khâu sản xuất và đưa sản phẩm ra thị trường, bao gồm: (1) Chương trình hỗ trợ tạo lập, quản lý, khai thác và phát triển tài sản trí tuệ (quyền Sở hữu công nghiệp) (2) Chương trình quốc gia về nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm; (3) Chương trình hỗ trợ xây dựng và áp dụng hệ thống quản lý chất lượng, hệ thống quản lý môi trường, chất lượng sản phẩm theo các tiêu chuẩn tiên tiến; (4) Chương trình hỗ trợ hoạt động chuyển giao công nghệ; (5) Chương trình đổi mới công nghệ quốc gia; (6)Chương trình quốc gia phát triển công nghệ cao; (7) Chương trình hỗ trợ triển khai các dự án sản xuất thử - thử nghiệm nhằm làm thích nghi hoặc hoàn thiện công nghệ.

Phát huy kết quả đã đạt được, bước sang năm 2016, các chương trình KH&CN hỗ trợ DN Đổi mới công nghệ sẽ tiếp tục được tiến hành và nhân rộng, góp phần vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập của thành phố theo hướng lấy DN là trung tâm của đổi mới công nghệ. Để thực hiện thành công đổi mới công nghệ cần phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của DN. Mỗi DN cần phải thực hiện đầy đủ các giải pháp, tập trung cụ thể vào các nội dung của DN mình. Đặc biệt, trong quá trình đổi mới công nghệ các DN cần được quản lý, hướng dẫn để tuân thủ đúng quan điểm chung của thành phố về đổi mới công nghệ. Các nội dung và nhiệm vụ đổi mới công nghệ phải gắn liền và phục vụ trực tiếp cho phát triển kinh tế xã hội của thành phố. Đổi mới công nghệ phải được coi là một bộ phận quan trọng trong chiến lược phát triển KH&CN đồng thời là bộ phận quan trọng trong quy hoạch phát triển kinh tế xã hội của thành phố và quy hoạch phát triển của các ngành. Các nội dung đổi mới công nghệ phải gắn liền với DN, gắn liền với bảo vệ, cải thiện môi trường, phát triển bền vững.

Các hỗ trợ nêu trên của thành phố là vô cùng cần thiết để kích thích hoạt động đổi mới công nghệ của DN theo hướng hiệu quả và bền vững, đóng vai trò bà đỡ để doanh nghiệp duy trì và tạo ra các hoạt động đổi mới công nghệ thành công và đem lại hiệu quả cao nhất, đưa Hải Phòng sớm trở thành một thành phố Cảng xanh, văn minh, hiện đại, ngang tầm khu vực./.