Chuyên mục

Liên kết website
Thống kê truy cập
Đang trực tuyến : 411
Tổng truy cập : 57,998

Thảo luận

Thông tin Khoa học và Công nghệ Hải Phòng – Thực trạng và định hướng (16/09/2016)

Để KH&CN thực sự trở thành động lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc; nền tảng và động lực để đổi mới mô hình tăng trưởng; tiêu chí nâng cao sức mạnh tổng hợp, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, năng lực cạnh tranh của nền kinh tế; một trong những khâu đột phá để phát triển nhanh và bền vững, hoạt động thông tin KH&CN đóng vai trò hết sức quan trọng.

Có nhiều khái niệm khác nhau định nghĩa về thông tin KH&CN. Theo Nghị định số 11/2014/NĐ-CP thì “Thông tin KH&CN là dữ liệu, dữ kiện, số liệu, tin tức được tạo ra trong các hoạt động KH&CN, đổi mới sáng tạo”. Ngày nay, trong xu hướng hội nhập và liên kết toàn cầu hóa, thông tin nói chung và thông tin KH&CN nói riêng có vai trò đặc biệt trong công tác giới thiệu, phổ biến đường lối, chủ trương, chính sách của mỗi quốc gia. Qua các kênh truyền thông, người dân cũng như các cấp quản lý ý thức được vai trò của KH&CN có tính chất quyết định phát triển lực lượng sản xuất, nâng cao tính cạnh tranh và hiệu quả của sản phẩm, hàng hóa và của cả nền kinh tế.Không chỉ dừng lại ở mức nhận thức, truyền thông phải tạo được sự đồng thuận, ủng hộ, tham gia của toàn xã hội, biến thành hành động, đẩy mạnh hơn nữa việc áp dụng KH&CN vào công tác quản lý, sản xuất và đời sống.

Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động thông tin KH&CN, những năm gần đây, Hải Phòng đã có nhiều nỗ lực và thực sự đã có những thành tựu quan trọng trong hoạt động này. Đề án Nhiệm vụ và giải pháp phát triển KH&CN phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế thành phố Hải Phòng đến năm 2020, định hướng 2030 của Ủy ban nhân dân trình Hội đồng nhân dân thành phố khóa XIV tại Kỳ họp thứ 6 nhận định: “Hoạt động thông tin KH&CN đã được thành phố quan tâm nhiều và có những chuyển biến quan trọng, góp phần không nhỏ trong việc tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách và các quy định của pháp luật về KH&CN đến với nhân dân, phổ biến tri thức, nâng cao dân trí KH&CN; cung cấp thông tin KH&CN phục vụ quản lý nhà nước, phục vụ nghiên cứu, triển khai, phục vụ sản xuất và đời sống”.

Một trong những điểm nhấn trong hoạt động thông tin KH&CN thành phố là sự ra đời của Mạng lưới thông tin KH&CN thành phố Hải Phòng vào tháng 10/2015. Mạng lưới thông tin KH&CN là hình thức tập hợp các cơ quan/đơn vị có chức năng thông tin KH&CN trên địa bàn thành phố nhằm trao đổi, chia sẻ thông tin KH&CN phục vụ công tác quản lý, nghiên cứu, giảng dạy, học tập và phát triển kinh tế - xã hội thành phố; Hoạt động phù hợp với các quy định của pháp luật, trên cơ sở tự nguyện, bình đẳng giữa các thành viên, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các thành viên. Mạng lưới có cơ quan chỉ đạo điều hành là Sở KH&CN, có đầu mối tổ chức thực hiện là Trung tâm Thông tin KH&CN thành phố Hải Phòng. Đây là cơ sở và là nền tảng vững chắc cho sự phát triển đồng bộ và có hiệu quả của hoạt động thông tin KH&CN giữa các đơn vị, các tổ chức KH&CN trên địa bàn thành phố.


Các thành viên tham gia Mạng lưới thông tin KH&CN ký cam kết thực hiện nghiêm túc Quy chế hoạt động của Mạng lưới và Kế hoạch hoạt động của Mạng lưới giai đoạn 2015 - 2020 dưới sự chứng kiến của lãnh đạo Cục Thông tin KH&N Quốc gia và lãnh đạo Sở KH&CN Hải Phòng

Bên cạnh đó, hoạt động tuyên truyền, phổ biến tri thức KH&CN góp phần nâng cao dân trí phục vụ phát triển kinh tế - xã hội được tăng cường và triển khai có hiệu quả. Trong những năm qua, ngành KH&CN đặc biệt chú trọng công tác này, coi đây là kênh thông tin hữu hiệu và là cầu nối để tuyên truyền phổ biến đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Qua các kênh truyền thông, người dân cũng như các cấp quản lý ý thức được vai trò của KH&CN có tính chất quyết định phát triển lực lượng sản xuất, nâng cao tính cạnh tranh và hiệu quả của sản phẩm, hàng hóa và của cả nền kinh tế.Không chỉ dừng lại ở mức nhận thức, truyền thông phải tạo được sự đồng thuận, ủng hộ, tham gia của toàn xã hội, biến thành hành động, đẩy mạnh hơn nữa việc áp dụng KH&CN vào công tác quản lý, sản xuất và đời sống.

Cụ thể là, hàng năm, Sở KH&CN phối hợp với Đài Phát thanh và Truyền hình Hải Phòng, báo Hải Phòng xây dựng các phóng sự chuyên đề, chuyên trang về KH&CN. Từ năm 2013 - 2015, mỗi năm xây dựng và phát sóng 26 phóng sự, 12 chuyên trang báo có nội dung liên quan đến KH&CN. Năm 2016 tập trung truyên truyền theo Kế hoạch hoạt động của các chương trình KH&CN trọng điểm thành phố Hải Phòng giai đoạn 2016 - 2020 đã được thành phố phê duyệt với 6 chuyên trang báo, 6 phóng sự chuyên đề: Chuyên đề Đổi mới công nghệ; Chuyên đề Nghiên cứu và Phát triển; Hỗ trợ và phát triển tài sản trí tuệ; Hợp tác trong nước và quốc tế; Tăng cường tiềm lực KH&CN; Chuyên đề Nâng cao Năng suất - chất lượng sản phẩm, hàng hóa trọng điểm, chủ lực. Bên cạnh đó, Sở cũng phối hợp chặt chẽ với các báo chí trung ương và địa phương trong công tác thông tin KH&CN trong việc sử dụng, trao đổi thông tin, góp phần đa dạng, phong phú thông tin truyền tải đến người đọc.

Ngoài ra, hoạt động thông tin tuyên truyền cũng được ghi nhận bằng việc xây dựng các ấn phẩm KH&CN. Giai đoạn 2013 - 2015, mỗi năm xuất bản 08 số Bản tin KH&CN; 50 số Bản tin KH&CN phục vụ xây dựng nông thôn mới; Sách trắng KH&CN…

Bản tin KH&CN là tiếng nói của ngành KH&CN thành phố Hải Phòng, được cấp mã số chuẩn quốc tế cho xuất bản phẩm nhiều kỳ ISSN 2354.1415. Mã số ISSN được coi như “Thẻ căn cước” của xuất bản phẩm trên mạng thông tin toàn cầu; các bài viết nghiên cứu, trao đổi nghiệp vụ đăng trên bản tin là nguồn tư liệu giá trị, đáng tin cậy cho ngành KH&CN và bạn đọc. Bản tin KH&CN cung cấp thông tin về tin tức - sự kiện KH&CN; các kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ; bàn luận, trao đổi về các vấn đề KH&CN; các văn bản, chính sách KH&CN mới được ban hành, chủ trương của thành phố và Việt Nam trong phát triển KH&CN…

            Bản tin KH&CN phục vụ Chương trình xây dựng Nông thôn mới được xuất bản 1 tuần/số với nhiều nội dung thiết thực với sản xuất và đời sống của bà con nông dân Hải Phòng. Với dung lượng 5 trang khổ A4 mỗi lần phát hành, bản tin được gửi về tất cả các xã, thị trấn trên địa bàn thành phố, bao gồm các chuyên mục chính: Bà con cần biết, Khoa học sản xuất, Mô hình sản phẩm mới, Văn hóa - xã hội nông thôn và Khoa học thường thức. Qua đó, nông dân và người dân nông thôn tiếp cận trực tiếp với những thông tin KH&CN đã được chọn lựa, chắt lọc để thiết thực nhất với đời sống và hoạt động sản xuất cho người dân để họ kịp thời áp dụng các tiến bộ KH&CN vào sản xuất nông nghiệp, góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội nông thôn.

Cán bộ Trung tâm Thông tin KH&CN phát hành Bản tin KH&CN phục vụ xây dựng nông thôn mới

Một kênh thông tin không kém phần hiệu quả là cổng thông tin điện tử Sở KH&CN (sokhcn.haiphong.gov.vn) và cổng thông tin KH&CN Hải Phòng (hpstic.vn). Với việc tích hợp và liên kết nhiều nguồn thông tin, 2 cổng thông tin này giúp cung cấp thông tin về hoạt động quản lý KH&CN, sự kiện KH&CN tiêu biểu, các thông tin chuyên đề, thông tin khoa học thường thức... một cách nhanh chóng, kịp thời tới đông đảo bạn đọc quan tâm đến KH&CN thành phố Hải Phòng. Việc phổ cập thông tin rộng rãi, nhanh chóng đã tạo một kênh trao đổi, tương tác thông tin KH&CN giữa các nhà quản lý, nhà khoa học… với đông đảo bạn đọc.

Thông tin KH&CN còn được triển khai dưới hình thức các hội thảo khoa học. Trong hai năm 2015, 2016, hàng loạt các hội thảo phối hợp với Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Thành đoàn, Liên hiệp các hội Khoa học kỹ thuật thành phố… được tổ chức đã đem đến cho đông đảo người dân những thông tin hữu ích gắn bó chặt chẽ với sản xuất và đời sống. Tham gia hội thảo, các đại biểu còn được giải đáp các thắc mắc  liên quan đến vấn đề được truyền tải trong hội thảo một cách cặn kẽ và khoa học.

Công tác xây dựng nguồn lực thông tin được triển khai bằng việc xây dựng và thường xuyên cập nhật dữ liệu vào các cơ sở dữ liệu KH&CN của thành phố: cơ sở dữ liệu báo cáo kết quả nghiên cứu; cơ sở dữ liệu ảnh tư liệu KH&CN; cơ sở dữ liệu phim KH&CN phục vụ nông nghiệp - nông thôn; cơ sở dữ liệu phim Tư liệu KH&CN, cơ sở dữ liệu tài liệu KH&CN trên Dspace… với tổng số hơn 6.590 biểu ghi. Hoạt động tra cứu, tổng hợp thông tin phục vụ lãnh đạo; phục vụ Hội đồng tư vấn xác định nhiệm vụ được triển khai đều tay hàng năm.

Nỗ lực đem thông tin đến gần hơn với người dân còn được thực hiện bằng việc xây dựng tủ sách KH&CN phục vụ xây dựng nông thôn mới cung cấp thông tin về kỹ thuật nông nghiệp, thuỷ sản, y học thường thức, bảo vệ môi trường, tin học căn bản,… ;được chuyển giao cho 08 xã thí điểm xây dựng nông thôn mới của Hải Phòng.

Bên cạnh những kết quả đạt được, khẳng định những nỗ lực trên chặng đường đổi mới hoạt động thông tin KH&CN; cũng cần nhìn nhận một số hạn chế trong công tác này, như: Chưa có sự bứt phá mạnh mẽ trong hoạt động thông tin KH&CN của thành phố; Các loại hình dịch vụ, sản phẩm thông tin KH&CN có hàm lượng chất xám, có giá trị gia tăng cao chưa được triển khai cung cấp phục vụ quản lý, sản xuất và đời sống; Cơ sở vật chất kỹ thuật, năng lực của cán bộ thông tin KH&CN chưa được đầu tư nâng cấp…

Do đó, trong thời gian tiếp theo, đặc biệt là triển khai kế hoạch Chương trình Tăng cường tiềm lực KH&CN thành phố giai đoạn 2016 - 2020, ngành xác định những nhiệm vụ quan trọng cho hoạt động thông tin KH&CN, đó là: Tiếp tục hoàn thiện, đẩy mạnh hoạt động của Mạng lưới thông tin KH&CN trên địa bàn thành phố;Tiếp tục đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, phổ biến tri thức KH&CN, phục vụ sản xuất và đời sống, xây dựng nông thôn mới, nâng cao dân trí về KH&CN, góp phần xây dựng thành phố Cảng xanh, văn minh, hiện đại; Chú trọng đầu tư xây dựng hạ tầng thông tin KH&CN, hệ thống cơ sở dữ liệu về thông tin KH&CN, kết nối với hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về KH&CN trên cơ sở mạng Nghiên cứu và đào tạo Việt Nam (VINAREN); Lựa chọn, triển khai một số loại hình dịch vụ thông tin KH&CN có hàm lượng chất xám, giá trị gia tăng cao như phân tích, tổng hợp thông tin; thông tin dự báo; xây dựng, tính toán, đánh giá các chỉ tiêu phát triển thuộc lĩnh vực KH&CN;… phục vụ cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý và điều hành.

Hi vọng rằng, với sự quan tâm của thành phố, sự nỗ lực thay đổi của ngành, hoạt động thông tin KH&CN sẽ thực sự trở thành cầu nối vững chắc, đóng góp thiết thực, hiệu quả vào sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

Thụy Điển