Rối loạn lo âu ở người chăm sóc trẻ dưới 5 tuổi bị tiêu chảy cấp và các yếu tố liên quan

Abstract

Tiêu chảy cấp là một gánh nặng bệnh tật toàn cầu, là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ ba và hàng đầu gây suy dinh dưỡng ở trẻ dưới 5 tuổi, với số ca mắc và tử vong vẫn ở mức cao, đồng thời có xu hướng gia tăng tại một số cơ sở y tế. Trong bối cảnh này, người chăm sóc (NCS) đóng vai trò trung tâm trong phòng ngừa và quản lý bệnh, tuy nhiên việc trẻ nhập viện không chỉ gây gánh nặng kinh tế – xã hội mà còn tạo áp lực tâm lý đáng kể cho NCS, làm gia tăng nguy cơ rối loạn lo âu, trầm cảm và ảnh hưởng đến mối quan hệ gia đình. Tình trạng tâm lý của NCS có tác động quan trọng đến việc tuân thủ điều trị, hành vi chăm sóc và tiên lượng bệnh ở trẻ. Mặc dù vậy, các nghiên cứu về rối loạn lo âu ở NCS trẻ mắc tiêu chảy cấp còn hạn chế. Do đó, nghiên cứu này được thực hiện nhằm xác định tỷ lệ và mức độ rối loạn lo âu ở NCS trẻ dưới 5 tuổi bị tiêu chảy cấp, đồng thời phân tích các yếu tố liên quan, làm cơ sở cho việc xây dựng các chương trình can thiệp và giáo dục sức khỏe phù hợp. Với mục tiêu: 1) Xác định tỷ lệ mức độ rối loạn lo âu; và 2) Xác định mối liên quan giữa rối loạn lo âu với các yếu tố đặc điểm nhân khẩu học ở NCS trẻ dưới 5 tuổi bị tiêu chảy cấp tại khoa Nội Tiêu hóa bệnh viện Nhi Đồng 1. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang mô tả với cỡ mẫu ước lượng cho một tỷ lệ, chọn toàn bộ 429 NCS chính của trẻ dưới 5 tuổi bị tiêu chảy cấp tại khoa Nội tiêu hóa bệnh viện Nhi Đồng 1. Kết quả cho thấy tỷ lệ NCS mắc rối loạn lo âu là 67,1%, trong đó lo âu nhẹ chiếm 27,7%, lo âu vừa chiếm 26,3%, lo âu nặng chiếm 13,1%. Tỷ lệ NCS không mắc rối loạn lo âu chiếm 32,9%. Những người có tiền sử rối loạn lo âu có mức độ lo âu cao hơn gấp 3,48 lần so với nhóm không có tiền sử (OR = 3,48; 95% Cl: 1,94–6,27; p <0,001) Kết luận: Phần lớn NCS có rối loạn lo âu khi chăm sóc trẻ dưới 5 tuổi bị tiêu chảy cấp (67,1%), NCS có tiền sử mắc rối loạn lo âu sẽ có tỷ lệ lo âu mức độ nặng lớn hơn NCS không có tiền sử rối loạn lo âu trước đó.