Khoa học và đời sống

Chuyên gia cảnh báo: Thiếu hỗ trợ y tế khiến người dùng thuốc giảm cân dễ bị suy dinh dưỡng (11/03/2026)

Các chuyên gia tại Đại học UCL và Đại học Cambridge (Anh) nhận định rằng: Những người được kê đơn các loại thuốc giảm cân thế hệ mới có thể đang không nhận được sự hướng dẫn đầy đủ về dinh dưỡng. Điều này khiến họ dễ đối mặt với nguy cơ bị thiếu hụt dưỡng chất và mất cơ bắp, cản trở việc giảm cân an toàn và bền vững.

Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí Obesity Reviews, nhóm tác giả do Tiến sĩ Marie Spreckley dẫn đầu đã chỉ ra sự thiếu hụt nghiêm trọng các bằng chứng về lời khuyên dinh dưỡng, cũng như tác động của chúng đối với lượng calo nạp vào, thành phần cơ thể và trải nghiệm của bệnh nhân.

Các loại thuốc như semaglutide và tirzepatide (được biết đến dưới các tên thương mại như Ozempic, Wegovy và Mounjaro) hoạt động bằng cách mô phỏng hormone GLP-1 tự nhiên. Chúng giúp ức chế cảm giác thèm ăn và tạo cảm giác no lâu hơn.

Mặc dù có thể giúp giảm từ 16% đến 39% lượng calo nạp vào - một công cụ mạnh mẽ cho người béo phì - nhưng lại có rất ít nghiên cứu về tác động của chúng tới chất lượng chế độ ăn hoặc nồng độ vitamin và khoáng chất. Các bằng chứng cho thấy, khối lượng cơ thể không mỡ (bao gồm cả cơ bắp) có thể chiếm tới 40% tổng trọng lượng bị mất đi trong quá trình điều trị.

Tiến sĩ Adrian Brown (UCL) giải thích: "Thuốc giúp giảm ăn đáng kể, điều này rất tốt cho việc giảm cân. Tuy nhiên, nếu không có sự hướng dẫn từ chuyên gia y tế, việc giảm ăn quá mức sẽ làm giảm chất lượng thực phẩm, khiến cơ thể không nhận đủ protein, chất xơ và các vitamin thiết yếu".

Tại Anh, trong khi các hướng dẫn của NICE yêu cầu việc điều trị phải đi kèm với chương trình ăn kiêng giảm calo và tăng cường vận động, thì thực tế lại khác. Có khoảng 1,5 triệu người đang sử dụng thuốc GLP-1, nhưng đến 95% trong số đó tiếp cận thuốc qua các kênh tư nhân, nơi họ thường không nhận được bất kỳ lời khuyên dinh dưỡng bổ sung nào.

Tiến sĩ Spreckley cảnh báo: "Việc sử dụng thuốc tăng vọt nhưng hỗ trợ dinh dưỡng lại không theo kịp. Nếu không tích hợp chăm sóc dinh dưỡng, chúng ta có nguy cơ thay thế vấn đề sức khỏe này bằng một vấn đề khác, ví dụ như thiếu hụt dưỡng chất và mất cơ bắp - những thứ hoàn toàn có thể phòng tránh được".

Việc thiếu hụt vi chất có thể dẫn đến mệt mỏi, suy giảm miễn dịch, rụng tóc và loãng xương. Trong khi đó, mất cơ bắp làm tăng nguy cơ suy nhược và chấn thương do té ngã.

Do thiếu các nghiên cứu tiêu chuẩn về dinh dưỡng đi kèm với thuốc giảm cân, các nhà nghiên cứu cho rằng chúng ta nên áp dụng các bài học từ phẫu thuật giảm béo (như thắt dạ dày), vốn mang lại kết quả tương tự thuốc GLP-1.

Ưu tiên thực phẩm giàu dinh dưỡng: Đặc biệt là protein chất lượng cao, nên chia đều trong các bữa ăn để bảo vệ cơ bắp.

Chia nhỏ bữa ăn: Thay vì ăn bữa lớn, việc ăn các bữa nhỏ và thường xuyên giúp giảm các tác dụng phụ phổ biến như buồn nôn trong giai đoạn đầu dùng thuốc.

Cá nhân hóa lượng chất béo: Một số nghiên cứu cho thấy người dùng thuốc vẫn tiêu thụ quá nhiều chất béo bão hòa, cần có hướng dẫn cụ thể để điều chỉnh lượng chất béo phù hợp với khuyến nghị quốc gia.

Nhóm nghiên cứu đã phát động dự án AMPLIFY để lắng nghe trải nghiệm thực tế của người dùng thuốc giảm cân. Họ muốn hiểu rõ hơn về cách các loại thuốc này thay đổi cuộc sống hàng ngày, thói quen ăn uống và chất lượng sống của bệnh nhân, từ đó định hình tương lai của việc điều trị béo phì một cách toàn diện hơn./.

P.T.T (NASTIS), theo https://medicalxpress.com/news/, 2026

Ngày cập nhật: 27/02/2026

https://www.vista.gov.vn/vi/news/cac-linh-vuc-khoa-hoc-va-cong-nghe/chuyen-gia-canh-bao-thieu-ho-tro-y-te-khien-nguoi-dung-thuoc-giam-can-de-bi-suy-dinh-duong-12757.html