Khoa học và đời sống

Ong có thể phát hiện virus trong nguồn thức ăn (29/07/2026)

Khả năng nhận biết mầm bệnh thường giúp động vật tránh bị nhiễm bệnh, điều này đặc biệt quan trọng với các loài sống theo bầy đàn như ong để bảo vệ sự sinh tồn của cả tổ. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới từ Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA-ARS) đã mang đến những phát hiện đầy bất ngờ về tập tính này của ong mật.

Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng ong mật thực sự có thể nhận biết được sự hiện diện của virus trong thức ăn. Tuy nhiên, thay vì tránh xa mầm bệnh như suy nghĩ thông thường, trong nhiều trường hợp chúng lại ưa thích lựa chọn nguồn thức ăn đã bị nhiễm virus.

Nhóm nghiên cứu đã cho ong lựa chọn giữa máng nước đường sạch và nước đường bị pha lẫn các loại virus gây bệnh ở ong (thực hiện cả trong lồng kính phòng thí nghiệm và môi trường ngoài tự nhiên).

Phản ứng khác biệt theo vai trò của ong

Tập tính chọn thức ăn thay đổi tùy theo nhiệm vụ của từng nhóm ong trong tổ:

Ong vú nuôi (Nurse bees): (Chịu trách nhiệm chăm sóc ấu trùng và ong chúa) Có xu hướng tránh thức ăn chứa virus vào mùa hè, nhưng lại ưu tiên chọn nguồn thức ăn nhiễm 3 loại virus khác nhau vào mùa thu.

Ong kiếm ăn (Forager bees): (Ong thợ lớn tuổi chuyên tìm mật ngoài tổ) Luôn thể hiện sự ưu tiên và bị thu hút bởi các nguồn thức ăn có nồng độ cao của Virus biến dạng cánh (Deformed Wing Virus - DWV).

Cảnh báo đối với ngành nuôi ong

Kết quả này là một lời cảnh báo cho các phương pháp nuôi ong hiện tại. Chiến lược "cho ăn mở" (open feeding) - tức là dùng chung một máng nước đường cho tất cả ong trong đàn - có thể vô tình tạo điều kiện để virus phát tán và lây lan nhanh chóng, do tập tính thích thức ăn nhiễm bệnh của ong.

Hướng nghiên cứu tương lai

Phát hiện này mở ra nhiều câu hỏi mới cho giới khoa học: Cơ chế sinh lý nào giúp ong "ngửi" hoặc "nếm" được virus? Liệu có phải một số con ong có khả năng phát hiện tốt hơn những con khác? Việc giải mã những câu hỏi này sẽ giúp xây dựng các chiến lược quản lý dịch bệnh và bảo tồn sinh thái hiệu quả hơn cho loài ong trong tương lai./.

P.T.T (NASTIS), theo https://phys.org/news

Ngày cập nhật: 16/7/2026

https://www.vista.gov.vn/vi/news/cac-linh-vuc-khoa-hoc-va-cong-nghe/ong-co-the-phat-hien-virus-trong-nguon-thuc-an-13177.html