Khoa học - Y dược

Chụp PET-CT cổ có thể phát hiện nguy cơ suy tim cho nam giới (15/01/2026)

Một kỹ thuật chụp PET-CT cổ đơn giản có thể giúp xác định nam giới có nguy cơ suy tim gấp đôi, theo nghiên cứu do Đại học Luân Đôn - Vương quốc Anh dẫn đầu. Siêu âm động mạch cảnh giống như siêu âm thai là một thủ thuật nhanh và không đau. Khi khoảng 1.600 nam giới trên 70 tuổi được thực hiện siêu âm này, kết quả cho thấy “độ đàn hồi” của động mạch cảnh; mức độ chúng giãn nở theo từng nhịp tim.

Các nhà nghiên cứu phát hiện nhóm 25% nam giới có động mạch cảnh kém đàn hồi nhất có nguy cơ suy tim cao hơn 2,5 lần so với nhóm 25% có động mạch cảnh đàn hồi nhất. Những người này có thể được bác sĩ khuyến cáo ăn uống lành mạnh hơn, tập thể dục nhiều hơn hoặc dùng thuốc khi cần thiết để giảm nguy cơ suy tim.

Hiện tại, bác sĩ gia đình không thực hiện thường quy xét nghiệm rẻ và đơn giản này cho bệnh nhân khỏe mạnh không có triệu chứng. Tuy nhiên, theo nhóm nghiên cứu, tại các cơ sở có đủ năng lực, việc đề xuất chụp PET-CT cổ cho người lớn tuổi để đánh giá độ đàn hồi của động mạch có thể giúp họ hiểu rõ hơn nguy cơ suy tim trong tương lai. Do nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ British Regional Heart Study; bắt đầu từ thập niên 1970 và chỉ khảo sát nam giới, các nhà khoa học lưu ý cần tiếp tục kiểm tra kết quả ở nữ giới.

Tiến sĩ Atinuke Akinmolayan cho biết: “Siêu âm động mạch cảnh là một xét nghiệm an toàn, rẻ và không gây đau. Kết quả của chúng tôi cho thấy nó có thể cung cấp tín hiệu cảnh báo sớm về suy tim. Cần thêm nghiên cứu, đặc biệt để xem liệu kết quả này có đúng với nữ giới hay không, nhưng đây có thể là xét nghiệm phù hợp cho những người trên 60 tuổi khi cần thiết”. 

Bác sĩ thường siêu âm hai động mạch cảnh chạy hai bên cổ khi bệnh nhân bị đột quỵ hoặc có nguy cơ đột quỵ sau cơn thiếu máu não thoáng qua còn gọi là “đột quỵ nhỏ”. Siêu âm giúp phát hiện bệnh động mạch cảnh; tình trạng tích tụ chất béo có thể gây đột quỵ bằng cách vỡ ra và di chuyển vào não hoặc bằng cách thu hẹp động mạch và ngăn máu lên não. Tuy nhiên, động mạch cảnh cũng có thể là “tín hiệu đỏ” về suy tim. Khi động mạch cảnh kém đàn hồi, chúng giãn nở không đủ để máu đi qua, làm tăng huyết áp và khiến tim phải làm việc nhiều hơn. Lâu dài, điều này có thể dẫn đến suy tim.

Nghiên cứu đăng trên tạp chí American Heart Association đã khảo sát 1.631 nam giới Anh từ 71 đến 92 tuổi, được siêu âm động mạch cảnh trong giai đoạn 2010-2012. Siêu âm động mạch cảnh, đôi khi gọi là siêu âm Doppler, thường mất 15-30 phút. Thiết bị này cầm tay được và di chuyển qua lại trên cổ, phát ra sóng âm phản xạ từ động mạch. Khi lưu lượng máu giảm do động mạch bị hẹp bởi mảng xơ vữa, tần số tiếng vang sẽ thay đổi. Độ hẹp động mạch sau đó được dùng để tính toán độ đàn hồi, kết hợp với các chỉ số khác như huyết áp.

Nhóm nghiên cứu đã chia các đối tượng thành bốn nhóm theo độ đàn hồi của động mạch cảnh từ thấp nhất đến cao nhất và theo dõi tỷ lệ suy tim trong vòng 6 năm sau khi chụp PET-CT cổ.  Ngay cả khi đã kiểm soát các yếu tố nguy cơ khác như tuổi, cân nặng, hút thuốc và tiền sử nhồi máu cơ tim, nhóm 25% có động mạch cảnh kém đàn hồi nhất vẫn có nguy cơ suy tim cao 2,5 lần so với nhóm đàn hồi nhất. Ở một kết quả khác, nghiên cứu cho thấy nam giới có động mạch cảnh dày hơn có nguy cơ cao hơn bị nhồi máu cơ tim hoặc tử vong do nhồi máu cơ tim. Cứ mỗi “đơn vị” tăng độ dày thành động mạch cảnh (0,16 mm), nguy cơ nhồi máu cơ tim tăng khoảng 29%, ngay cả khi đã tính đến các yếu tố khác như tuổi và cân nặng. Tuy nhiên, độ dày không liên quan đáng kể đến nguy cơ suy tim.

Mỗi năm có khoảng 200.000 ca suy tim mới ở Anh. Suy tim xảy ra khi tim không bơm đủ máu đi khắp cơ thể, thường do tổn thương cơ tim; chẳng hạn sau nhồi máu cơ tim. Bệnh gây mệt mỏi nghiêm trọng, khó thở và có thể ngất. 

Giáo sư Bryan Williams nhận định: “Các kết quả nghiên cứu rất đáng chú ý, cho thấy động mạch cứng hơn có liên quan đến nguy cơ suy tim cao hơn, có thể do tim phải làm việc mạnh hơn để bơm máu qua các động mạch kém đàn hồi. Đây là tín hiệu quan trọng: khi phát hiện thay đổi như vậy ở động mạch cảnh, chúng ta cần lưu ý đến nguy cơ suy tim và áp dụng các biện pháp điều trị dự phòng phù hợp”.

Đ.T.V (NASTIS), theo https://medicalxpress.com/news/, 2025

 Ngày cập nhật:05/01/2026

https://www.vista.gov.vn/vi/news/khoa-hoc-y-duoc/chup-pet-ct-co-co-the-phat-hien-nguy-co-suy-tim-cho-nam-gioi-12603.html