Thông tin kết quả nhiệm vụ KH&CN

Nghiên cứu đề xuất giải pháp đẩy mạnh truyền thông nhằm nâng cao nhận thức về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Trung tâm Công nghệ thông tin và Truyền thông Hải Phòng (05/01/2026)

Đối với mỗi quốc gia, khoa học và công nghệ (KH&CN) luôn đóng vai trò quan trọng trên tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội. Dưới góc độ chính trị, KH&CN quyết định sức mạnh của quốc gia, cũng như vị thế của quốc gia đó trong trật tự thế giới. Chính vì vậy, các quốc gia luôn tìm cách nghiên cứu, sáng tạo và nắm giữ chìa khóa, công cụ là những thành tựu KH&CN mới, tiên tiến nhằm khẳng định sức mạnh cũng như vị thế quan trọng trong hệ thống quan hệ quốc tế. Dưới góc độ kinh tế, KH&CN được coi là động lực, đồng thời là nguồn lực quan trọng, là yếu tố sản xuất trực tiếp có tác động lớn tới hiệu quả sản xuất của các nền kinh tế. Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021-2030 của nước ta cũng khẳng định: Phát triển mạnh mẽ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính để tăng trưởng kinh tế. Truyền thông KH&CN đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức và hiểu biết của cộng đồng về những tiến bộ và ứng dụng khoa học kỹ thuật.

Truyền thông là quá trình truyền tải thông điệp từ nguồn đến nơi tiếp nhận, thông qua kênh truyền thông để đạt đến một kết quả mong muốn. Việc thực hiện quá trình này phải được diễn ra liên tục, nhiều lần, đi kèm với những kế hoạch hành động có tính cụ thể. Với mục tiêu đề xuất được các giải pháp đẩy mạnh truyền thông nhằm nâng cao nhận thức về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Trung tâm Công nghệ thông tin và Truyền thông Hải Phòng đến năm 2030. Năm 2025, Trung tâm Công nghệ thông tin và Truyền thông Hải Phòng (sau đây gọi tắt là Trung tâm) đã chủ trì thực hiện nhiệm vụ KH&CN cấp cơ sở: “Nghiên cứu đề xuất giải pháp đẩy mạnh truyền thông nhằm nâng cao nhận thức về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Trung tâm Công nghệ thông tin và Truyền thông Hải Phòng”.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, truyền thông có ảnh hưởng rất lớn đến mọi vấn đề của xã hội. Truyền thông tác động đến nhận thức của công chúng, từ nhận thức sẽ tác động đến hành động và ứng xử của công chúng; Giúp các cơ quan nhà nước đưa thông tin về các chính sách kinh tế, văn hóa xã hội, luật pháp đến với dân chúng, thuyết phục công chúng thay đổi về nhận thức và hành xử đúng pháp luật; Giúp cho người dân cập nhật thông tin kinh tế văn hóa xã hội, pháp luật trong và ngoài nước; Đối với nền kinh tế, nhờ có truyền thông mà cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp có thể quảng bá sản phẩm và dịch vụ, giúp cho người mua nhận biết và sử dụng sản phẩm và dịch vụ. Truyền thông cũng tạo ra nhu cầu tiêu dùng sản phẩm và dịch vụ, giúp các công ty tạo ra công ăn việc làm cho nhiều người, giúp kinh tế phát triển. Đối với doanh nghiệp, hơn 90% ngân sách marketing là sử dụng các phương tiện truyền thông để quảng cáo sản phẩm và dịch vụ để thu hút người tiêu dùng nhận biết và sử dụng sản phẩm và dịch vụ của họ; Truyền thông giữ vai trò chủ đạo trong công tác giới thiệu, phổ biến chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Qua các kênh truyền thông, lãnh đạo các cấp có thêm nhiều thông tin về vai trò, vị trí, đóng góp của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, công chúng nhận thức rõ hơn về tính chất quyết định phát triển lực lượng sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh, hiệu quả của sản phẩm, hàng hóa và của cả nền kinh tế. Truyền thông góp phần tạo được sự đồng thuận, ủng hộ, tham gia của toàn xã hội, biến thành hành động, đẩy mạnh hơn nữa việc áp dụng KH&CN vào công tác quản lý, sản xuất và đời sống.

Hình: Một số mô hình phân tích dữ liệu – IOC Hải Phòng.

Kết quả nghiên cứu thực tiễn đã rút ra được các bài học kinh nghiệm trong hoạt động truyền thông của Trung tâm đó là, cần phải nâng cao nhận thức vai trò và tầm quan trọng của công tác truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của xã hội về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại địa phương đặc biệt là truyền thông Nghị quyết 57-NQ/TW nhằm tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động từ các cấp chính quyền, doanh nghiệp và toàn xã hội trong ứng dụng KH&CN trong các lĩnh vực sản xuất, quản lý và đời sống, thay đổi tư duy về vai trò quan trọng của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; Việc xây dựng nội dung truyền thông khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cần hướng đến một đối tượng truyền thông cụ thể để phù hợp với nhu cầu của đối tượng truyền thông; Cần tăng cường công tác đo lường hiệu quả truyền thông để có những điều chỉnh kịp thời, phù hợp với yêu cầu và xu thế phát triển trong truyền thông nâng cao nhận thức về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Để đạt được hiệu quả truyền thông sâu rộng, Trung tâm cần sử dụng đa dạng các hình thức truyền thông khác nhau để nhắm tới các nhóm đối tượng khác nhau với nội dung khác nhau. Việc lựa chọn các hình thức truyền thông phù hợp với từng vấn đề cần được tính toán kỹ lưỡng bởi đây là nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả truyền tải thông tin. Bên cạnh các hình thức truyền thông truyền thống, Trung tâm cần sử dụng nhiều hình thức truyền thông mới trên nền tảng số như các mạng xã hội, các App, IOC… để tăng cường việc phổ biến thông tin đến các nhóm đối tượng mục tiêu đa dạng trong xã hội. Đặc biệt trong xu thế phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, và sự ra đời của nhiều hình thức, phương pháp, công cụ truyền thông mới, việc nghiên cứu, ứng dụng các loại hình này là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của xã hội về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tuy nhiên việc áp dụng một hình thức truyền thông mới cần phải tiến hành một cách thận trọng và có sự tính toán kỹ lưỡng.

Kết quả đánh giá thực trạng hoạt động truyền thông nhằm nâng cao nhận thức về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Trung tâm giai đoạn 2021-2025: Nội dung truyền thông đã có những thay đổi kịp thời để bắt kịp với nhu cầu của đất nước và thế giới. Hoạt động truyền thông không ngừng đổi mới sáng tạo cả về nội dung và hình thức truyền tải, qua đó góp phần tuyên truyền, định hướng về những chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước nói chung và thành phố Hải Phòng nói riêng về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Hình thức truyền thông ngày càng đa dạng, những năm gần đây đã kịp thời ứng dụng các công nghệ mới, nền tảng số hiện đại trong công tác truyền thông khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Bên cạnh các thể loại báo chí truyền thống, các hình thức mới cũng được đẩy mạnh như: các bài thông tin dưới dạng đồ họa (Infographic), các Video, bài tương tác trên fanpage, app Smart Hải Phòng, Media clip, diễn đàn, tập huấn trực tuyến, cuộc thi,… được thực hiện một sách công phu mang tính trực quan, dễ dàng tiếp nhận đối với người dùng, góp phần tuyên truyền rỗng rãi, đưa chính sách về KHCN, ĐMST và CĐS đi vào cuộc sống, ứng dụng trong công việc, sản xuất, kinh doanh. Trung tâm đã chủ động phối hợp với các cơ quan truyền thông của Trung ương và địa phương trong công tác truyền thông. Hoạt động truyền thông khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Trung tâm đã góp phần không nhỏ trong việc đáp ứng nhu cầu thông tin của công chúng, đưa tri thức và tiến bộ KHCN đến với người dân. Đồng thời, hướng đến mục tiêu khơi dậy, truyền cảm hứng và khát vọng sáng tạo KHCN trong cộng đồng, thúc đẩy việc ứng dụng KH&CN vào sản xuất và đời sống, góp phần thiết thực vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của thành phố. Bên cạnh những thành công, công tác truyền thông tại Trung tâm vẫn còn những tồn tại hạn chế rất cần nhanh chóng được khắc phục để công tác truyền thông nhằm nâng cao nhận thức về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đi vào thực chất và đạt được hiệu quả tốt nhất. Các nhóm giải pháp mà nhóm nghiên cứu đề xuất mang tính thực tiễn và toàn diện, từ tăng cường chất lượng nội dung truyền thông đến các giải pháp đa dạng hóa hình thức truyền thông, phân tích, nắm bắt nhu cầu đối tượng truyền thông và các giải pháp đảm bảo nguồn lực cho công tác truyền thông. Việc triển khai các giải pháp sẽ giúp đẩy mạnh hoạt động truyền thông tại Trung tâm đồng thời đáp ứng được các yêu cầu về hoạt động truyền thông trong giai đoạn mới.

Trên cơ sở phân tích thực trạng, đánh giá những cơ hội, thách thức và yêu cầu đặt ra đối với công tác truyền thông nhằm nâng cao nhận thức về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nhóm nghiên cứu đã đề ra các giải pháp truyền thông nhằm nâng cao nhận thức về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Trung tâm bao gồm 4 nhóm giải pháp: (1) Nhóm giải pháp về tăng cường chất lượng nội dung truyền thông; (2) Nhóm giải pháp đa dạng hóa hình thức truyền thông; (3) Giải pháp phân tích, nắm bắt nhu cầu đối tượng truyền thông; (4) Nhóm giải pháp đảm bảo nguồn lực cho công tác truyền thông.

Để thực hiện tốt hoạt động truyền thông nhằm nâng cao nhận thức về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Trung tâm đến năm 2030, nhóm nghiên cứu kiến nghị: UBND thành phố đồng ý chủ trương đầu tư xây dựng Chatbot có ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI để hỗ trợ cung cấp thông tin về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, hỏi đáp về ứng dụng các nền tảng số, ứng dụng số thông dụng giúp người dân tiếp cận thông tin khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mọi lúc, mọi nơi; Sở Khoa học và Công nghệ tăng cường đầu tư kinh phí cho hoạt động thông tin KH&CN, truyền thông khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đặc biệt là công tác xây dựng nguồn lực thông tin KH&CN, mua sắm bổ sung hạ tầng kỹ thuật phục vụ hoạt động truyền thông KH&CN. Đồng ý chủ trương vào giao cho Trung tâm xây dựng phần mềm Khoa học và Công nghệ TP Hải Phòng lắng nghe mạng xã hội, nhờ đó phát hiện sớm những vấn đề tiềm ẩn, ngăn chặn nguy cơ rủi ro, tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tạo dựng niềm tin với người dân; Đề xuất Trung tâm bổ sung vào kế hoạch tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu về truyền thông, truyền thông KH&CN cho đội ngũ cán bộ làm công tác truyền thông tại Trung tâm và các xã, phường, đặc khu trên địa bàn thành phố để nâng cao năng lực truyền thông khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Có thể tìm đọc toàn văn Báo cáo kết quả nghiên cứu tại Trung tâm Công nghệ thông tin và Truyền thông Hải Phòng.